De Vlaamse bodemkaart uitgelegd

De bodemkaart van België is tussen 1947 en 1991 gemaakt door duizenden boringen en profielputten over het hele land. Voor Vlaanderen bestaat er een gedigitaliseerde versie met ruim tweehonderdzeventigduizend vlakken. Elk vlak heeft een code van enkele letters, en die code is geen naam maar een beschrijving.

De code lezen

Neem Sep. De hoofdletter aan het begin is de textuur: S staat voor lemig zand. De eerste kleine letter is de drainage: e betekent nat, sterk gleyig met reductiehorizont. De tweede kleine letter is de profielontwikkeling: p betekent zonder profielontwikkeling. Samen: een natte lemig zandbodem zonder profiel.

Er kunnen letters bij komen. Een kleine letter vooraan is een substraat op geringe diepte, zoals de s in sEep voor zand in de ondergrond. Een cijfer of extra letter achteraan is een variant. En dan zijn er de kunstmatige gronden, met een O aan het begin: OB is een bebouwde zone, OT vergraven terrein, ON opgehoogd.

In een stadskern staat er vrijwel altijd OB. Dat is geen fout in de kaart maar het antwoord: het oorspronkelijke bodemprofiel is daar door bouwen, afgraven en ophogen verdwenen, en er valt geen textuur of drainage meer te karteren. Deze site zoekt in dat geval de dichtstbijzijnde gekarteerde natuurlijke bodem in de omgeving, en zegt er expliciet bij hoe ver die vandaan ligt.

De textuurklassen

De textuur zegt uit welke korrelgroottes de grond bestaat. Dat bepaalt hoe hij water vasthoudt, hoe hij zich gedraagt onder belasting en hoe makkelijk hij te bewerken is.

  • Zand (Z) en lemig zand (S): laten water snel door, drogen snel uit, doorgaans goed draagkrachtig zodra ze vast liggen.
  • Licht zandleem (P) en zandleem (L): de tussenvorm, veel voorkomend in het midden van Vlaanderen.
  • Leem (A): de klassieke leemstreek in het zuiden. Vruchtbaar, maar gevoelig voor erosie en voor verslemping.
  • Klei (E) en zware klei (U): houden water lang vast, krimpen en zwellen met de seizoenen. Dat laatste is de reden dat kleigronden extra aandacht vragen bij funderen.
  • Veen (V): sterk samendrukbaar. Bouwen op veen zonder onderzoek is vragen om zettingsschade.

Hoe vaak komt elke textuur voor?

Onderstaande verdeling telt de textuurklasse op het meetpunt van elk van de 285 gemeenten. Het is dus een grove doorsnede van Vlaanderen, geen oppervlaktemaat.

Lemig zand 57
Zandleem 56
Zand 52
Leem 52
Licht zandleem 39
Klei 14
Zware klei 3
Veen 2
Duinen 2
Lemig zand + licht zandleem 1

Wat de bodemkaart niet is

De bodemkaart beschrijft de bovenste anderhalve meter, met het oog op landbouw. Ze zegt niets over de draagkracht op vijf of tien meter diepte, en dat is nu net waar een fundering op steunt. Daarvoor heb je een sondering nodig. De bodemkaart en de sonderingen vullen elkaar aan: de kaart geeft het karakter van de streek, de sondering het profiel onder jouw perceel.

Lees verder over de drainageklasse, over wat een sondering meet, of kijk meteen wat er bij jou gekarteerd is.

€19,95 · eenmalig

Draagt de grond onder jouw perceel, hoe hoog staat het water, en wat kost de fundering?

Typ een Vlaams adres en zie gratis wat de officiële kaarten daar tonen. Wat de sonderingen in de buurt echt meten, hoe het grondwater door het jaar beweegt en wat dat voor kelder en fundering betekent, staat pas in het rapport voor jouw adres.

Een verkeerde funderingskeuze of een kelder in nat zand kost al snel tienduizenden euro's, en een sonderingsonderzoek op maat honderden tot duizenden. Het rapport zet de openbare metingen rond jouw adres op een rij vóór je een architect, aannemer of sondeerbedrijf belt; het vervangt geen eigen sondering.

  • Bodemtype, textuur en drainageklasse op jouw punt, met wat dat betekent voor bouwen, kelder en tuin
  • Sonderingen binnen 2 km met afstand, diepte en jaartal, plus de meetgrafiek van de dichtstbijzijnde, en de grondwaterreeks van het dichtstbijzijnde peilfilter
  • Overstromingskaarten en een eerlijk hoofdstuk over wat deze gegevens niet zeggen, als pdf voor architect of aannemer

🔒 Bancontact, iDEAL of creditcard · direct na betaling te downloaden, ook per e-mail · geen abonnement
Bron: DOV, VMM en Digitaal Vlaanderen; geen eigen sondering op je perceel. · geen vervanging van een sondering of stabiliteitsstudie